Op bezoek bij Cor de Graaf, bloembollenkweker en molenaar in Sint Maartensvlotbrug

Vorig jaar zijn er drie flinke windturbines geplaatst in Zijpe. Alledrie komen ze van fabrikant Enercon uit Duitsland, elk met een vermogen van 2,3 megawatt. Eén staat op het erf van Cor de Graaf, bollenkweker en molenaar langs de Belkmerweg. Hij is tevens voorzitter van de VWNH, de Noord Hollandse belangenvereniging van windturbine eigenaren. Over dat laatste is met geen woord gesproken. De nieuwe molen en het verhaal daaromheen eiste alle aandacht op. Nadat we even binnen hadden gezeten en het maken van een foto niet helemaal gelukt was, stelde Cor voor om naar de molen toe te gaan. `Er zit een lift in,' zegt Cor als we bij de display staan. Het kastje aan de muur laat zien dat de productie in minder dan een minuut van gemiddeld 300 kilowattuur zakt naar 69.

Niet echt veel voor zo'n grote molen.
Er staat niet veel wind. Je kunt ook lezen dat ie in 4000 uur 4 miljoen kilowattuur heeft gedraaid, en dat ie gemiddeld dus 1000 kilowattuur doet. Wil je boven kijken?

Hoog in de molen begint de lift lichtjes te schommelen, maar dan zijn we er bijna. Nog een stukje langs een metalen trap loodrecht omhoog en dan staan we in een ruimte zo groot als oud arbeidershuisje. Het wiebelt een beetje.

Hoeveel duwt de wind de molen opzij?
Ik denk een centimeter of 30. Het is lekker opgeruimd hier, hè.

Hoe bedoel je opgeruimd?
In een gewone molen gaat vanaf de wieken een as de gondel in. Die is hier niet. Wil je even buiten kijken? Dan moeten we nog een trap hoger.

Cor schuift een luik in het dak van de gondel open. Staand op de trap steken we half boven de gondel uit en strekt Noord Holland zich in alle richtingen onder ons uit. Vlakbij zijn de golven, die tegen de Hondsbossche zeewering aanklotsen, het dak van de reactor in Petten en het ECN terrein. Alles van boven gezien. Er staan een paar huisjes tussen de bollenlanden. Een van de bewoners was niet blij met de komst van de molen, meldt Cor. Verderop staat Kennemerwinds eersteling, de Monnik, onder zware regensluiers rondjes te draaien. Meer binnenlands laten onze oude Lagerweytjes nog even zien wat ze waard zijn. Ook daar is het een natte boel.

Die Lagerwey molens van Kennemerwind worden binnenkort weggehaald en vervangen door molens van hetzelfde type als wat jij hebt. Wat vind je daarvan?
Prachtig, daar ben ik blij om. Dat creëert een bepaalde eenheid

Meer deze kant op komen nog 9 Vestas turbines te staan.
Dat is dan zo, ik begrijp waarom er zo gebouwd wordt. De procedures duren allemaal zo lang. Ik zie persoonlijk liever allemaal dezelfde molens.

Is de turbine van jou of van de bank?
Hij is nu nog van de bank.

Maar hij komt naar je toe?
Dat gaat wel lukken, ja.

Voordat we in de molen waren geklommen was er al een en ander besproken. Zo vertelde Cor dat hij zich ergert over wat mensen allemaal in de kranten durven te beweren over windenergie. De wieken in de molen in Heemskerk zouden van zo'n fout ontwerp zijn dat die molen zichzelf nooit zou kunnen terugverdienen. Dat soort onzin. In Zijpe is er gelukkig geen twijfel meer mogelijk. De drie Enercons die in 2006 zijn geplaatst - twee langs de Belkmerweg en eentje langs de Grote Sloot - produceren genoeg om het elektriciteitsverbruik van alle 5500 huishoudens in Zijpe te dekken. Cor vindt het een goede zaak dat er grote molens worden geplaatst. Of je nu grote molens plaatst of kleine, bezwaren zullen er altijd komen. Die ebben overigens na een tijdje vanzelf weer weg. Dan komen er minder stukken in de krant en volgt acceptatie. Vooral als blijkt dat de geluidsproblemen wel blijken mee te vallen.

Die drie turbines zijn vrijwel gelijktijdig gebouwd, terwijl het toch drie verschillende locaties zijn van drie verschillende eigenaren. Is dat toeval?
Nee, dat is zeker geen toeval. Voor elke molen liep een procedure. De Graaf was eerst, dan Bernard Schuijt aan de Grote Sloot. Later is Van der Veek, ook aan de Belkmerweg, aangehaakt. Wij besloten met zijn drieën dat wij gewoon doorgingen en dat we dit gingen winnen. De procedures waren vrijwel gelijk. Voor de 2e en de 3e molen kon alles worden overgenomen. We waren al aan het heien toen de rechtbank nog bezig was. De molens zijn besteld op het moment dat ik de bouwvergunning kreeg. Ik kan je wel verklappen dat ik met enige billenknijperij de procedure heb gevolgd.

Is het toeval dat het alledrie Enercon's zijn geworden?
Daar hebben we bewust voor gekozen. Door alle drie een identieke molen te kiezen hebben we aangegeven dat we de landschappelijke inpassing serieus nemen. Drie keer dezelfde is gewoon mooi. Dit even los van de economische motieven waarom je ze wilt neerzetten. Drie à vier jaar zijn Bernard en ik er bijna dagelijks mee bezig geweest, ondersteund door een jurist die alle stukken voor ons heeft getoetst. En dan maar douwen en douwen. In goed contact met de gemeente en met de provincie. Op een nette manier de druk erop houden. Van meet af aan waren we overtuigd van de slagingskans. Ik deed meer het lobbywerk en Bernard de technische onderwerpen. Toen Bernard zijn molen kocht had ie nog geen bouwvergunning. Dat moet je durven.

Vergelijken jullie drieën de opbrengsten van jullie molens?
Ja, dat houden we heel goed in de gaten. We zien nu al dat de molens dichter bij de kust wat beter presteren.

Jullie molens stonden er sneller dan die van Kennemerwind.
Wij zijn ondernemers en misschien hebben we het daarom eerder voor elkaar. Bij een vereniging is dat anders.Jullie moeten als terugkoppelen.

Hoe gaan we verder in Zijpe?
Langs het kanaal komen jullie projecten nog. Ik hoop dat er in het noorden van Zijpe nog ruimte komt, maar ik vrees van niet. Bestaande locaties kunnen nog worden opgeschaald en wat mij betreft komt er bij iedere boerderij een Enercon E20. Die zijn klein en hebben een vermogen van 100 kilowatt. Je hoort ze helemaal niet. En anders zie ik nog wel een toekomst voor tweede hands Lagerwey's. De toekomstige mogelijkheden voor windenergie in Zijpe zullen afhangen van de initiatiefnemers.

Lever je rechtstreeks aan klanten?
Nou, dat zijn er maar een stuk 6. En aan de voetbalclub Sint Boys, maar dat geven we eigenlijk weg. Dat is een vorm van sponsoring.

• Wim Bart Stoop