Klimaatverandering

Topeconoom Rifkin: niemand ziet de crisis die komt

De wereld zucht onder een aantal problemen die met elkaar samenhangen: de financiële crisis, de energiecrisis en het voedselprobleem dat daarvan het gevolg is.
Tot voor kort leek het er op dat we nog voldoende tijd hadden om de gevolgen van de klimaatverandering uitgebreid te bestuderen, maar het wordt tijd dat wij snel in actie komen. Het roer moet om naar duurzaamheid. Topeconoom Rifkin geeft voortreffelijk aan waarom. Kijk en luister naar wat hij te vertellen heeft.

'De mooie zomer van '99'
(c) Wietske Jonker - ter Veld
wlterveld@hotmail.com

In haar tweede rapport van 1995 formuleerde het IPCC het nog voorzichtig als volgt:
'Er zijn aanwijzingen dat het monidale klimaat merkbaar wordt beïnvloed door de mens.'
Dat was voldoende om in Kyoto vergaande afspraken te maken.

In het 'Third Assessment Report' dat begin 2001 in Nairobi werd gepubliceerd is het IPCC veel stelliger. Op 24 april 2001 werd dat rapport in 'De Rode Hoed' te Amsterdam door de direct betrokkenen toegelicht voor de Nederlandse wetenschap. Daar tekenden wij het volgende op:

De uitkomsten

1. De waargenomen veranderingen in het klimaatsysteem zijn uitzonderlijk.
2. De invloed van de mens op deze veranderingen is aangetoond.
3. Dit zal leiden tot toenemende klimaatveranderingen.

De gevolgen

1. Een grotere kans op perioden met intensieve neerslag;
2. Een grotere kans op zomerdroogten op middelbare breedte;
3. Het verder afsmelten van gletchers en ijskappen;
4. Stijging van de zeespiegel die voortduurt tot ver na de 21e eeuw.

In de 20e eeuw steeg de temperatuur 0,6 gr.C. Tot ca. 1960 zou dat met een beetje fantasie door natuurlijke processen kunnen worden verklaard. Daarna echter niet meer. Met name de stijging na 1980 is verontrustend. In de 21e eeuw wordt een stijging voorzien tussen de 1,4 en 5,8 gr.C. Bij een temperatuurstijging van 3 gr.C. wordt Groenland geheel en blijvend ijsvrij omdat het smelten van ijs dan niet meer stopt. Het ijs kan pas weer aangroeien door een nieuwe ijstijd. Tot nu toe houden het smelten van ijs en een toegenomen sneeuwval elders elkaar in evenwicht. De zeespiegelstijging wordt dan nog veroorzaakt door de uitzetting van het water t.g.v. de temperatuurstijging.
Of we in de buurt van de 1,4 gr.C. temperatuurstijging blijven hangt er geheel vanaf of we de noodzakelijke maatregelen ook werkelijk zullen treffen. Alles zal uit de kast moeten. Het grote probleem is om de vele politieke, economische, sociale en culturele obstakels te overwinnen die een snelle uitvoering van maatregelen in de weg staan. Er zullen verliezers zijn en die zullen zich zeer nadrukkelijk verweren.
Om de kosten hoeven we het niet te laten. Alleen op korte termijn kan dat wat problemen geven. Dat lijkt echter voor de Amerikaanse president al genoeg om maar niets te doen.

Dr. Ir. Bert Metz, hoofd Mondiale Milieuverkenningen van het RIVM en co-voorzitter van de Werkgroep 'Maatregelen' van het IPCC, werd geïntervieuwd door Greenpeace. Hieronder volgt een samenvatting daarvan.

"Om de klimaatverandering aan te pakken hoeven we echt niet terug naar de bedelstaf."

Het proces

Het IPCC doet niet zelf onderzoek, maar brengt de beste deskundigen ter wereld bij elkaar. Zij maken regelmatig een overzicht van de wetenschappelijke stand van zaken rond klimaatverandering. Ook de effecten van klimaatverandering en de mogelijkheden om die verandering te voorkomen komen aan bod.

Sceptici

Die brede aanpak betekent dat ook de zogeheten broeikassceptici hierbij worden betrokken, mits ze degelijke wetenschappelijke argumenten hebben natuurlijk. Hun invloed is in Europa aan het afnemen. Hun argumenten zijn in het algemeen wetenschappelijk gezien ongegrond. Sommigen verkopen zelfs ronduit onzin. Op het grote publiek hebben die broeikassceptici nog wel invloed, maar ook dat wordt minder. In Noord-Europa kan niemand meer beweren niet van klimaatverandering gehoord te hebben, maar vooral in de VS hebben de sceptici nog veel aanhang. Sommigen zijn zelfs min of meer in dienst van grote concerns. De pers speelt ook niet altijd een zuivere rol. Journalisten hebben wel eens de neiging een dissident net zo belangrijk voor te stellen als honderd gerenommeerde wetenschappers.

Voorkomen kan niet meer. Remmen wel.

De leek kan soms het gevoel krijgen dat het al veel te laat is, dat het klimaatprobleem niet meer te beheersen valt. Maar dat is gelukkig niet zo. Zelfs met de technieken die vandaag op de plank liggen, kunnen we klimaatverandering beperkt houden. Helemaal voorkomen kan niet meer. Het klimaat is al bezig te veranderen en het verminderen van de hoeveelheid broeikasgassen kost natuurlijk ook tijd. De IPCC-rapporten doen daar heldere uitspraken over. Technisch is het allemaal te doen en economisch kost het ons de kop niet. Er zijn inmiddels talloze berekeningen gemaakt over de kosten die de uitvoering van de Kyoto-afspraken met zich meebrengen. Dat valt erg mee.

Een rekensom: als we in de rijke geïndustrialiseerde landen de komende tien jaar voorzichtig blijven doorgroeien zijn we in 2010 ongeveer veertig procent rijker dan nu. Na verrekening van de zogeheten Kyoto-kosten zouden we dan 39,5 procent rijker zijn. Dat is toch te overzien? Natuurlijk ziet de toekomst van de zonnepanelen-fabrikant er rooskleuriger uit dan die van de kolenboer. Maar het komt neer op flexibiliteit en politieke wil. Niet op geldgebrek en technische mogelijkheden.'

'Waterschade' (c) Wietske Jonker - ter Veld, wlterveld@hotmail.com

(Voor temperatuurgrafieken en een kort overzicht van het probleem zoals geschetst door het IPCC zie de vervolgpagina over dit onderwerp)

Naschrift

Eén van die technische mogelijkheden biedt Kennemerwind: Windenergie! Doet u al mee? Gebruik het formulier waarop u zich kunt inschrijven. Met een éénmalige lening van of 50 Euro kunt u lid worden. Jaarlijks wordt uw rente en aflossing betaald en na 15 jaar hebt u uw geld weer terug. Met uw lening wordt u mede-eigenaar van onze windturbines en werkt u mee aan de opwekking van schone energie!

Alles over klimaatverandering op de site van het KNMI, dat betrokken is bij het IPCC-onderzoek.