Conclusies

1. Dat we ook in de toekomst niet buiten energie kunnen staat vast. Hoewel technologische ontwikkelingen zullen leiden tot een grotere efficiency zal de vraag naar energie nog steeds blijven toenemen omdat de wereldbevolking groeit, in de ontwikkelingslanden het verbruik sterk aan het stijgen is en ook in de ontwikkelde landen het verbruik blijft stijgen.
   
   
2. Sinds de 'Club van Rome' en Brundtland's 'Our common future' is (bijna) iedereen overtuigd van de noodzaak 'duurzaamheid' leidraad te laten zijn bij ons handelen. Daarop is het beleid dan ook terecht gebaseerd. Gemakkelijke oplossingen op basis van een 'na ons de zondvloed' scenario hebben sindsdien afgedaan. Alle mogelijkheden die in de toekomst nog tot iets van duurzaamheid zouden kunnen leiden moeten daarom open gehouden worden.
   
   
3. De productie van economisch winbare voorraden fossiele brandstoffen zal op afzienbare termijn niet meer voldoende opleveren voor ons gestegen verbruik. Energie op basis van fossiele grondstoffen zal daardoor steeds kostbaarder worden.
   
   
4. De waarneembare trend in de verschuiving van het energiegebruik van gas naar meer elektriciteit kan door inzet van duurzame zon- en windenergie worden opgevangen.
   
   
5. Klimaatverandering is het meest indringende milieuprobleem van deze tijd. Het kan leiden tot overstroming van laaggelegen kustgebieden over de hele wereld, tot toenemende natuurrampen en tot aantasting van bossen, planten en dieren. De veiligheid van mens, dier en ecosystemen is in het geding. Windenergie doen we niet voor de lol, het gaat ergens om. [3]
   
   
6. De leek kan soms het gevoel krijgen dat het al veel te laat is, dat het klimaatprobleem niet meer te beheersen valt. Maar dat is gelukkig niet zo. Zelfs met de technieken die vandaag op de plank liggen, kunnen we klimaatverandering beperkt houden. Maar dan zullen we wel alle beschikbare mogelijkheden moeten benutten. Windenergie uitsluiten is dus geen optie.
   
   
7. Het klimaatprobleem helemaal voorkomen kan niet meer. Het klimaat is al bezig te veranderen en het verminderen van de hoeveelheid broeikasgassen kost natuurlijk ook tijd. "Technisch is het allemaal te doen en economisch kost het ons de kop niet. Er zijn inmiddels talloze berekeningen gemaakt over de kosten die de uitvoering van de Kyoto-afspraken met zich meebrengen. Dat valt erg mee. Als we in de rijke geïndustrialiseerde landen de komende tien jaar voorzichtig blijven doorgroeien zijn we in 2010 ongeveer veertig procent rijker dan nu. Na verrekening van de zogeheten Kyoto-kosten zouden we dan 39,5 procent rijker zijn. Natuurlijk ziet de toekomst van de zonnepanelen-fabrikant er rooskleuriger uit dan die van de kolenboer. Maar het komt neer op flexibiliteit en politieke wil. Niet op geldgebrek en technische mogelijkheden." [2]
   
   
8. De energieagenda van de toekomst ziet er indrukwekkend uit. Zij is ook ingewikkelder dan de agenda van de afgelopen twintig jaar. Duurzaam ondernemen en duurzame technologie hebben nog een lange weg te gaan. Nieuwe technologie is nodig voor de overgang naar duurzame energie, duurzame chemie, duurzaam ruimtegebruik, duurzame voedselproductie. We hebben het inderdaad over niets minder dan een technologische revolutie. Het bedrijfsleven heeft veel te winnen in de volgende fase van duurzaam ondernemen. Nieuwe technologieën bieden de mogelijkheid voor nieuwe economisch gunstige productieprocessen en producten. De volgende fase van duurzaam ondernemen gaat over de creatie van nieuwe economische waarden op oude en nieuwe markten. Duurzame energie en energietechnologie zullen daarin een sleutelrol spelen. [2]
   
   
9. Duurzame technologie en duurzaam ondernemen moet zich ook veel meer gaan richten op nieuwe producten en productieprocessen die interessant zijn voor de groei-economieën in Derde Wereldlanden. De groeimarkt van de toekomst is niet het rijke Westen met zijn stabiliserende en vergrijzende markt van 1 miljard mensen. Economisch en technologisch gezien zijn de markten in de tijgerlanden die groeien van 2 naar 3 miljard mensen en van de markten in de armste delen van de wereld die groeien van 3 naar 6 miljard mensen, veel uitdagender. Daar zijn producten en productieprocessen nodig, die sociaal-economische ontwikkeling met behoud van ecologie mogelijk maakt. Daar liggen excellente mogelijkheden voor waardecreatie. En daarin staan de technologie van duurzame energie, duurzame chemie, duurzaam vervoer en duurzame voedselproductie centraal. Milieu heeft nu al een prijs. Maar in de toekomst zullen met name energie en ruimte belangrijke prijsverhogingen ondergaan. [2]
   
   In haar advies over het sociaal economisch beleid voor 2000-2004 roept de S.E.R. de regering op in te zetten op een 'deltaplan voor een meer duurzame energievoorziening'. "Er valt niet aan de conclusie te ontkomen dat de energiehuishouding ingrijpend zal moeten veranderen om de emissiereductie-doelstellingen voor CO2 op de langere termijn te realiseren", schrijft de VROM-raad in haar advies 'Transitie naar een koolstofarme energiehuishouding'.
   
   De fanatieke strijd van enkelingen tegen windenergie moet gezien worden als een oprisping van een reeds lang verloren strijd. Men voert de vorige oorlog.
   
   Het gaat er niet om welke goedkope, schone en oneindige energiebron nu of in de toekomst misschien overbodig zal zijn geworden. De grote vraag is welke (schone) energiebronnen in de toekomst nog betaalbaar te benutten zullen zijn!
   
   Wind wint nog steeds aan belang.

[terug]